Amazon.com hakkında yazıya başlamadan önce, şirketin değeri hakkında bilgi vermenin ilgi çekici olacağını düşünüyorum. Amazon.com’un piyasa değeri aşağıdaki grafikte de görüleceği gibi 57.6 Milyar USD.
Bu rakamı daha iyi anlayabilmek için çarpıcı olduğunu düşündüğüm bir örnek vermek istiyorum. Aşağıdaki tabloda da görüldüğü gibi amazon.com’un değeri ebay, bestbuy, expedia ve iac/interactive (match.com, ask.com, vimeo.com sahibi) toplamından daha yüksek.
Amazon.com için teknik analiz yapma niyetinde değilim. Şirketin piyasa değerinin gerçek değerinin çok üstünde olduğunu öne süren yatırımcılar olduğu gibi, hisselerin hala yükselme potansiyeli olduğunu düşünen yatırımcılar da var. Hisse senedi piyasasında (nasdaq:amzn) yatırımcılar tarafından belirlenen şirket değerinin altında ne yatıyor olabilir, bu konuya değinmek istiyorum.
Amazon.com finansal verileri incelendiğinde şirketin ne kadar sağlam ve istikrarlı bir finansal yapısı olduğu görülüyor, göze çarpan en önemli noktaları ise aşağıda özetledim.
- Net satışlar istikrarlı olarak artıyor. Satışlar içerisinde elektronik ve diğer ürünler kategorisinin toplam satışlardaki payı yıllar itibariyle artış gösteriyor. Net satışlar içerisinde yer alan ve toplam satışlar içerisindeki payı %3 olan “Diğer” kategorisi ağırlıklı olarak Amazon Enterprice Solutions ve Amazon Web Services’den oluşmaktadır.
- Operasyonel karlılık marjında yıllar itibariyle bir düşüş söz konusu ancak global ekonomik krizin etkisi 2008 ve 2009 da hissedilmemiş. Şirket, operasyonel maliyetlerini kontrol altında tutuyor.
- Şirket nakit pozisyonunda bir bozulma yok.
Amazon.com, Amerika dışında 6 ülkede daha faliyet gösteriyor. Şirketin, uluslarası gelirlerinde artış istikrarlı olarak devam ediyor. 2009 sonunda ulusları operasyonların toplam gelirler içerisindeki payı %47’ye ulaşmış. Bu ülkeleri ve ülkelerde ulaşılabilir kategorileri aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.
Amazon.com’un gelir modelleri aşağıda yer alıyor. Burada da görüleceği gibi, amazon.com platformundan sadece amazon.com satış yapmıyor, şirketlere ve bireysel kullanıcılarında satış yapmalarına olanak veriliyor.
Amazon.com üzerinden yapılan satışların %32’si 1.6 milyon aktif satıcı tarafından gerçekleştiriliyor. Bu oranın artmasının ise gelirlere olumlu yansıyacağı açık. Bu rakamın büyümesinin açıkçası ebay ve classified siteleri gibi platformları etkileyeceğini düşünüyorum. Ürünlerini satmak isteyenler daha çok kullanıcın bir araya geldiği platformları tercih edeceği kesin.
Amazon.com üzerinden satış yapanlar için çok büyük bir kolaylık olan ve altını çizmek istediğim bir diğer konu ise “Fulfillment by Amazon”. Sistemin işleyişi şu şekilde oluyor. Satıcılar ürünlerini amazon.com’a yolluyor, amazon.com bu ürünlerin depolama işlemini üsteniyor. Ürün satıldığında ise ürünün paketlenmesi, kargoya verilmesi, müşteri hizmetleri, iade işlemleri ve faturalama işlemini gerçekleştiriyor. Bu servis sadece amazon.com tarafından veriliyor. Bu ise, pazardaki rakiplere karşı ek bir üstünlük getiyor. Satıcılar, sadece ürünü satıyor, diğer bütün işlerle amazon.com uğraşıyor. Ebay gibi bireylerin internet üzerinden satış yaptığı platformlar için açık bir risk oluşturuyor. Mesela, evinizde bir yürüme bandı var ve bu ürünü satmak istiyorsunuz, fulfillment by amazon ile bu ürünü satış gerçekleşene kadar saklamak, sattığınızda ise paketlemek ve kargoya vermek için uğraşmanıza gerek yok. Bu hizmetin uzun vadede diğer platformlardan kullanıcıların kazanılmasında yardımı olacağını düşünüyorum.
Amazon.com’da sipriş sisteminde de açıkça görüldüğü gibi, amazon.com sistemi tamamen oturmuş durumda. Burada önemli bir konunun altını çizmek istiyorum.
- Amazon.com’da bir ürünün stoktan ortalama çıkış süresi: 29 gün
- Müşterinin satın aldığı ürün için kredi kartıyla yaptığı ödemenin ortalama tahsil süresi: 34 gün
- Amazon.com’un yapılan satışa ilişkin tedarikçisine yaptığı ödemenin ortalama süresi: 57 gün
Dolayısıyla, amazon.com’un müşteriden satışa ilişkin tutarı kasasına almasıyla ilgili ürün için tedarikçiye yaptığı ödeme arasında ortalama 23 gün bulunmakta. Bu süre boyunca nakit amazon.com’da kalıyor ve amazon.com bu nakiti kullanıyor. Yani amazon.com kurmuş olduğu model ile net çalışma sermayesi sıkıntısı çekmesi mümkün değil.
Bu durumu, özel alışveriş (private shopping) siteleri içinde uygulandığını kabul edebiliriz. Bu açıdan yaklaşıldığında nakit yönetimi açısından çok karşı bir model.
Amazon.com sistemi nasıl çalışıyor, yani bu gelirler yaratılırken çarklar nasıl dönüyor. Amazon.com’da bir kitap satmak sadece işin gözüken kısmı. Icerberg’in gözükmeyen kısmına ilişkin işleyiş ise aşağıda. 
Amazon.com yeni gelir modelleri yaratma konusunda gerçekten şaşırtıcı. Amazon.com associates programı Twitter entegrasyonunu 4 Kasımda kullanıcılarına duyurmuş. Programa katıldığınızda beğendiğiz bir ürünü twitter’da paylaşabiliyorsunuz ve eğer sizi takip eden biri bu ürünü amazon.com’dan satın aldığında bu satış üzerinde komisyonunuzu alıyorsunuz (affiliate marketing). Twitter kullananların paylaşılan linkleri tıklamalarının bir alışkanlık olduğunu düşünürsek, popüler twitter kullanıcıları için bu model gelir üretebilir.
Bu durumun yayılması ile sosyal medya kullanıcıların ve blogger’ların yaptıkları tavsiyeleri paraya çevirme şansları da doğmuş oluyor. Tabiki bol bol spamle de karşılaşmış oluyoruz. Aynı durum facebook ve diğer sosyal medyada kullanılabilir. Amazon.com bu tür satışlar için şu anda %4 ile %15 arasında komisyon ödüyor. 16 kasım itibariyle blogger ile de benzer bir işbirliğine gidilmiş.
Amazon.com’un bizim henüz tanışma fırsatı bulamadığımız son yeniliği ise “Kindle”. Bu ürün sayesinde 3G ile ücretsiz 60 saniyede bir kitabı download edebiliyorsunuz. Bunun için Pc veya wi-fi ihtiyacınız yok. Kindle’da yaklaşık 3.500 kitap saklayabiliyorsunuz. Bu hizmetler için aylık sabit bir ödeme de yok. Şu anki satış fiyatı Kindle DX versiyonu için 486 $.
Citibank 16 Aralık’ta yayınladığı amazon.com raporunda 2009 yılında yaklaşık 2 milyon Kindle ve 30-35 milyon adet Kindle e-book satılacağını öngörüyor. 2010 yılında ise Kindle ve Kindle e-book gelirlerinin toplamının 1.5 milyar USD olacağını (amazon.com toplam gelirlerinin yaklaşık %5′i) öngörüyor.
Amazon.com tarafından geliştirilen Whispersync teknolojisinin sağladığı senkronizasyon ile Kindle’a bağlı kalmak zorunda kalmıyorsunuz. Kitabınıza kaldığınız yerden iphone’unuzdan okumaya devam edebiliyorsunuz.
Amazon.com’un Kindle ile iligli yaptığı açıklamadan önemli bir bölüm “Kindle 2 will also sync with a range of mobile devices in the future.” Bunu, Kindle ileride mobil telefonlar ile senkronize olabilecek, yani mobil telefonlarınızdan da Kindle kütüphanenize erişip kitaplarınızı okuyabileceksiniz şeklinde tercüme edebiliriz sanırım. Kindle arşivinize heryerden ulaşabilmeniz çok büyük bir imkan. Kindle ile yeni reklam modelleri de geliştirilebilir tabiiki. Mesela gittiğiniz kafede size önerilen kitapları Kindle ID’niz ile okuyabilirsiniz. Tabiiki önce reklamları izledikten yada okuduktan sonra. Kindle ile sadece e-book değil, gazete ve dergi de okumanız mümkün. Kitapları, dergileri daha ucuza almak, yada gazeteleri daha ucuza okuyabilmek için basılı olmayan versiyonların uzun vadede tercih eileceğini düşünüyorum.
Citibank’ın yayınladığı raporda da altını çizdiği gibi amazon.com’un yenilikçi ve istikrarlı yönetimi, müşteri bazlı uygulamaları, pazardaki rekabet gücü ve (hatta monopol konumu), online ticaretin büyümesi ile doğru orantılı büyüme potansiyeli, yurtdışı operasyonlarının güçlenmeye devam etmesi, güçlü ve oturmuş iş modeli ile finansal yapısının (nakit pozisyonu, kar yaratma potansiyeli ve güçlü marjinleri) yatırımcılar tarafından satın alındığını söylemek doğru olacaktır.
kaynaklar: amazon.com, citigroup global markets, digital4sight, ycharts,
tamisabet.com
Ocak 2010
bu yazı tamisabet.com tarafından hazırlanmıştır ve sadece tamisabet.com sitesi kaynak gösterilerek kullanılabilir.
Tags: amazon.com, citibank, ebook, kindle
Yazılar yanlışlıkla küçülmüş heralde. Okumak için baya zoom yapmak gerekiyor:)